میانه روی در نظر دقیق فلسفی ماجرای من و معشوق مرا پایان نیست آنچه آغاز ندارد نپذیرد انجام حافظ در این بیت، به ماجرای عشق و محبت اشاره کرده و معتقد است «عشق» آغاز و پایان ندارد. در نظر او، هستی عینِ محبت است و به حکم اینکه هستی آغاز و پایان ندارد، محبت نیز بدون آغاز و پایان است. ما اگر از اصل هستی صر...

رابطه خالق و مخلوق خلق بدان معنی نیست که خدا آفرید و رها کرد؛ رها کردن در کار خدا نیست. اصلا قطع ارتباط در کار خدا نیست. «قطع ارتباط خدا» بسیار سخن کفرآمیزی است نه تنها به دلیل اینکه محبت خدا کم می شود بلکه اشکال عقلی دارد؛ قطع ارتباط خدا، اشکال عقلی اش این است که به مجرد گفتن «قطع» هم خدا محدود می ...

جمله جان، لایق جانان حيلت رها کن عاشقا ديوانه شو ديوانه شو و اندر دل آتش درآ پروانه شو پروانه شو هم خويش را بيگانه کن هم خانه را ويرانه کن وآنگه بيا با عاشقان هم خانه شو هم خانه شو رو سينه را چون سينه ها هفت آب شو از کينه ها وآنگه شراب عشق را پيمانه شو پيمانه شو بايد که جمله جان شوی تا لايق جانان شو...

....من تصور میکنم انسانهای عاقل و عمیق حقیقت را ترجیح میدهند ما الان هم میبینیم که برخی انسانها آرامش شان را فدای رسیدن به حقیقت میکنند. اگر از اولیا شروع کنیم که مسلم است حضرت امام حسین(ع) به دنبال حقیقت بود یا آرامش؟ او به دنبال حقیقت بود و خود و خانواده و اهل بیت را فدای حقیقت کرد....

شطحیات عرفا منافی عقل نیست سخنی از دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی شیخ ابوالعباس بن عطا می گوید: «علامت حقیقت توحید، فراموش کردن توحید است» شیخ روزبهان در مقام شرح این سخن می گوید: «آن خوش حریف، باز سخن آن خواهد که تو از دیدن توحید خود چشم بردوزی، در توحیدی نگر که حق تبارک و تعالی پیش از وجود، تو را د...

فلسفه، تیغ دو لبه سخنی از استاد حکیم دکتر ابراهیمی دینانی شیخ شبستری، عارف است فیلسوف نیست؛ با اینکه عارف است ولی فیلسوفانه فکر میکند. جوهر واقعی را خداوند میداند و میگوید هر چیزی ضد دارد اما خداوند ضد و نظیری ندارد. هر چیزی را به ضدش میشناسند که خودش یک مبحث است. آیا شیء را از طریق خودش میتوانیم بش...

مسئله مشترک لفظی بهترین راه برای اینکه افراد بشر بتوانند تفاهم داشته باشند و بدرستی یکدیگر را بفهمند و در نتیجه زندگی اجتماعی آنها سامان یابد، زبان است. زبان نیز از واژه ها تشکیل می شود و لغت در آن نقش تعیین کننده دارد. «لغت» لفظی است که بر یک معنی معین دلالت دارد. البته امکان دارد که یک لفظ در یک ن...

شکى نیست که معرفت، عامل اصلى ساختار انسان را تشکیل مى دهد، اما آنچه مهم است، جستجوى ماهیت و ریشه هاى این معرفت مى باشد. از هر دیدگاهى که بخواهیم به مسأله نگاه کنیم، نمى توان «شعر» را از این حوزه بیرون فرض کرد؛ زیرا گفتار، آینه و مظهر وجود است و زبانِ شعر نیز بخشى از گفتار را تشکیل مى دهد و از آنجا ک...

هوس جمال جانان به فراغ دل زمانی نظری به ماهرویی به از آنکه چند شاهی، همه عمر های و هویی نه ز دست نوجوانان به چمن شدم، و لیکن هوس جمال جانان نرود به رنگ و بویی نفسم به آخر آمد، نظرم ندید سیرش بجز این نماند ما را هوسی و جستجویی ببرید ناتوان را به طبیب آدمی کش که چو مرد نیست باری به نظاره چو اویی چه خو...

آیه « هو الذی بعث فی الامیین رسولا منهم یتلو علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب والحکمة و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین » از نگاه تفسیری و عقلی بعثت واژه ای است که بار فراوانی دارد. در ظاهر به معنی برانگیختن است. ولی این برانگیزانندگی از چیست ؟ و از چی به چی برانگیخته می شود؟ دکتر دینانی: دراین آی...

بر باد فنا تا ندهی گرد خودی را هرگز نتوان دید جمال احدی را با خود نظری داشت که بر لوح رقم زد کلک ازلى ، نقش جمال ابدی را جانها فلکی گردد اگر این تن خاکی بیرون کنداز خودصفت دیو و ددی را در رقص درآید فلک از زمزمه ی عشق چونانکه شتر بشنود آهنگ حُدی را ما از کتب عشق نخواندیم و ندیدیم جز درس خط بیخودی و ب...

قدر و سحر و آب حیات؛ باده از جام تجلی صفات دوش وقت سحرازغصه نجاتم دادند واندر آن ظلمت شب آب حیاتم دادند بیخود از شعشعه پرتو ذاتم کردند باده از جام تجلی صفاتم دادند چه مبارک سحری بود و چه فرخنده شبی آن شب قدر که این تازه براتم دادند بعد از این روی من و آینه وصف جمال که در آن جا خبر از جلوه ذاتم دادند...

عرفان در اصطلاح عبارت است از معرفت قلبی که از طریق کشف و شهود، نه بحث و استدلال، حاصل میشود و آن را علم وجدانی هم میخوانند. کسی را که دارای مقام عرفان است عارف گویند....

عشق را بی معرفت معنا مكن زر نداری مشت خود را وا مكن گر نداری دانش تركيب رنگ بين گلها زشت يا زيبا مكن خوب ديدن شرط انسان بودن است عيب را در اين و آن پيدا مكن دل شود روشن ز شمع اعتراف با كس ار بد كرده ای حاشا مكن ای كه از لرزيدن دل آگهی هیچ كس را هیچ جا رسوا مكن زر بدست طفل دادن ابلهی ست اشك را نذر غم...

نخستین دستبرد بزرگی که خیلی زود در متن شاهنامه زدهu200f اند، در همانu200f دیباچه کتاب است،در قطعه u200fای که شاعر در ستایش مذهب خود گفته است و چون شاعر شیعی مذهب، و در عصری که در ایران پیروان تشیع در اقلیت محض بودهu200f اند در بیانu200f عقیده خود سخت بی u200fپروا بوده، از این u200fرو خوانندگان سنی ک...

راز انگیزی و هنر دکتر ابراهیمی دینانی کلید درک انسان در طبیعت نیست، ولی کلید درک طبیعت در وجود انسان نهفته است. جهان (که طبیعت نیز جزئی از آن است) به سوی قلب انسان مفتوح و گشاده است و البته قلب انسان نیز به سوی خداوند گشوده است. «شرح صدر» از ویژگی های انسان است و موجودات دیگر در این جهان از شرح صدر ...

کاملی گفتست آن بیگانه را کآخر ای خر چند روبی خانه را چند داری روی خانه پاک تو خانه چاهی کن برافکن خاک تو تا چو خاک تیره برگیری ز راه چشمه روشن برون جوشد ز چاه آب نزدیکست چندینی متاب چون فرو بردی دو گز خاک اینت آب کار باید کرد مرد کار نیست ورنه تا آب از تو ره بسیار نیست شیخ عطار در این داستان دو نکته...