اصول زندگي

چرا انسان شناسی دشوار است؟[1]انسان شناسی یکی از سخت ترین مسائل عالم است. از آغاز همین طور بوده است و تا پایان هم همینطور خواهد بود. عالم را می شود شناخت، ولی انسان را به آسانی نمی توان شناخت زیرا انسا...

اصالت وجود یا اصالت نور....با بیان آراء بزرگانی چون شیخ اکبر محیی الدین عربی و صدرالمتألهین شیرازی در باب مسئله وجود، اکنون نوبت به شیخ اشراق شهاب الدین سهروردی می رسد تا ببینیم این حکیم بزرگ اشراقی چ...

نور و حقیقت زیباییآنچه شما در این پست و سه پست آینده شاهد آن هستید، مجموعاً قسمت دهم از برنامه معرفت را تشکیل می دهد. قسمت دهم معرفت نیز آخرین برنامه ایست که با موضوع کربلا و ایام دهه محرم پخش شده است...

معانی مختلف وجه و صورت و رابطه آن با خلقت« كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ »[1]البته که برای حضرت موسی، همه چیز از وجه حق بود. وقتی از «وجه حق» صحبت کنیم، همه چیز وجه حق است. عالم وجه الله است....

ظهور متن عالم به میزان ادراک انسان ظهور متن یک نویسنده توسط ادراک خواننده آن است. یک متن همیشه یک متن است و مادام که مورد مشاهده و توجه قرار نگیرد و خوانده نشود، سخنی نمی گوید و البته هنگامی که مورد مشاهده و توجه قرار می گیرد و خوانده می شود، ب...

طریق التحقیق حکیم سناییآیه 70 سوره اسراءوَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنيu200f آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَ فَضَّلْناهُمْ عَليu200f کَثيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضيلاًدر نگر تا که آفرید ترا ؟از برای چه برگزید ترا ؟خاک بودی ترا مکرم کردزان پست جلوهٔ دو عالم کرداز همه مهتر آفرید تراهر چه هست از همه گزید ترادر نظر از همه لطیفتریبه صفت از همه شریفتریگوهر مردمی شع...

تعاریف؛ روح، عقل، نفس و انسان فلاسفه در اصطلاح به روح ، (نفس ) می گویند . و فرقی بین این دو نیست . ملاک هویت انسان، همان روح اوست که بوسیله فرشته ی مرگ، گرفته می شود و محفوظ می ماند نه اجزای بدن که متلاشی می شود و در زمین، پراکنده می گردد پس انسان، بطور کلی، از دو نوع ادراک، برخوردار است: یک نوع، ادراکی که نیازمند به اندامهای حسّی است، و نوع دیگری که نیازی به آنها ندارد. فلاسفه می گویند روح ...

آیا سخن صادقانه از ابلیس (را باور داشته و ) قبول می کنید؟ کار ابلیس شیطنت است و کاری جز ابلیسی از او ساخته نیست. آیا شما از ابلیس کار غیر ابلیسی انتظار داری؟ اصلا ابلیس، کار خوب هم می کند؟ ابلیس نمی تواند کار خوب بکند، اگر هم کار خوب کرد از ذات خودش منصرف شده است. ذاتی هیچ وقت از بین نمی رود زیرا قوام و استواری ذات به آن است. از ذات خود منصرف شدن یعنی مثلا ذات آتش منصرف به یخ شود. آتش، آتشی ...

حلاج و معنی توحید توحید کامل با اسقاط اضافات[1] انسان تنها موجودی است که معنی قربانی و جان باختن در راه وصول به معشوق را می شناسد و از این خصلت والا و متعالی برخوردار است. بنابراین نه تنها عقل و ادراک، فصل ممیز شناخته می شود، بلکه عشق ورزی و جانبازی در طریق رسیدن به هدفهای متعالی نیز از ویژگی های انسان به شمار می آید. مراتب عشق و شیدایی منصور حلاج و کیفیت جان باختن و دلدادگی او در راه مقصود، موجی ...

ایمان عقلانی و ایمان تقلیدی در میان همه کسانی که به وجود خداوند باور دارند کسی را نمی شناسیم که در متکلم بودن حق تبارک و تعالی تردید داشته باشد. به مقتضای لزوم و ضرورت به زبان آوردن شهادتین که دو رکن عمده و بنیادی اسلام شناخته می شوند، حضرت محمد (ص) رسول خداوند است و رسول کلمه تام و تمام الهی ا...

منشا رفتارها و حالات زودگذر چگونه می شود که انسان عمل و رفتار می کند؟ درست است که اثر کردار، گفتار و رفتار در نفس حاصل می شود ولی خود رفتار، کردار و گفتار از کجا می آید؟ اثر گفتار، کردار و پندار در جایی ظاهر می شود که گفتار، کردار و پندار از آنجا آمده است. انسان هنگام دیدن منظره های زیبا معان...

این مصاحبه در پاییز سال ۱۳۹۱ توسط تیم گروه وب سایت دکتر ابراهیمی دینانی انجام گرفته است. مطالبی درباره آشنایی با کتاب های دکتر دینانی از مهمترین سرفصل های این مصاحبه است. عنوان «عشق منهای عقل یعنی غریزه خَر» به تاکید دکتر دینانی انتخاب شده است. – استاد در مورد ابن رشد بگویید و بفرمایید که چطور شد کت...

فلسفه ایران و سهروردی (مصاحبه) در مورد زندگی و مرگ سهروردی نقلهای متفاوتی وجود دارد. به هر حال آنچه که مورد تأیید همگان است این است که او عمر کوتاهی داشته و در آغاز میانسالی به شهادت رسیده است. نظر شما به عنوان یک سهروردی پژوه در این ارتباط چیست؟ دو قول بیشتر نیست؛ یک قول ۳۶ سال است و یک قول ۳۸ سال....

عقل نظری و عملی چیست؟ یک سؤال مهم؛ آیا انسان فقط نظر است یا عمل هم هست؟ یا برعکس؛ آیا فقط عمل است یا نظر هم دارد؟ انسان هر دو نظر و عمل را دارد. انسان تنها موجودی است که دارای نظر و عمل است. بسیاری از موجودات، عمل دارند اما نظر ندارند و بعضی از موجودات ربانی (مانند فرشتگان) نظر دارند ولی عمل ند...

بنیادی ترین پیام حافظ انسان تنها موجودی است که از خود روایت می کند. در ابتدا چند مسئله فلسفی مطرح میشود، اول اینکه روایت به چه معناست؟ دوم اینکه آیا هیچ موجودی میتواند خود را روایت کند؟ کدام موجودی میتواند خودش را روایت کند؟ راوی با روایت شونده متفاوت است؟ میشود موجودی هم راوی باشد و هم رو...

گفتگو در خصوص کتاب «سخن ابن سینا و بیان بهمنیار» به نظر میرسد شما در کتاب «سخن ابن سینا و بیان بهمنیار» باب تازهای از ابنسیناپژوهی باز کردهاید و بیش از همه به سه اثر ارجاع دادهاید: «التحصیل» بهمنیار، «المباحثات» و «تعلیقات». گرچه به نمطهای چهار و پنج و شش اشارات هم اشارهای کردهاید. شما در ای...

نظریه اصالت صلاح عملی درباره حقیقت چیست؟ فلسفه اصالت صلاح عملی ، نظریه ای است که ویلیام جیمز آمریکایی از مهمترین بنیانگذاران آن به شمار می آید. به نظر صاحبان این فلسفه غرض از حیات همانا عمل است نه نظر؛ در نتیجه، فعالیت عقل اولا و بالاصاله در منشاییت اثر عملی است. کار عقل این است که به امر حیات و تسه...

بی معنایی، غیر قابل تصور است! وقتی شما از هستی می پرسید من باید بگویم هستی به یک معنی بدیهی ترین، مفهوم است و روشن ترین چیزی است که ما می توانیم آن را درک کنیم. به یک معنی هم، مبهم ترین ومشکل ترین وحتّی تعریف ناپذیرترین است، یعنی تعریفش ممتنع است و ما نمی توانیم آن را به جنس و فصل تعریف کنیم. چون تع...

انسانهای بزرگ، صاحبان خرد و معرفت و عشق مثل امام حسین در هر شرایطی اثر خود را می گذارند و لو اینکه دشمنان آنها را شهید کنند، یکی از دستاوردهای مهم عاشورا زیبایی پرستی است. عشق، عقلانیت و معرفت دشمنانی دارند که هر چه تلاش می کنند تا اینها از بین بروند تجلی شان در افکار بشریت و زیبایی شان بیشتر بوده، حال می خواهیم بدانیم که حقیقت زیبایی چیست؟ در قران کریم حقیقت زیبایی همان تجلی است. الله نور السموات و الارض این آسمان و طبیعت به این زیبایی را که نگاه می کنیم به خاطر همین و به نور وجهک الذی اضاء له کل شیء است. حال از اینجا شروع کنیم که شأن الله نور السموات و الارض چیست؟ .......

میانه روی در نظر دقیق فلسفی ماجرای من و معشوق مرا پایان نیست آنچه آغاز ندارد نپذیرد انجام حافظ در این بیت، به ماجرای عشق و محبت اشاره کرده و معتقد است «عشق» آغاز و پایان ندارد. در نظر او، هستی عینِ محبت است و به حکم اینکه هستی آغاز و پایان ندارد، محبت نیز بدون آغاز و پایان است. ما اگر از اصل هستی صرف نظر کنیم، به روشنی در می یابیم که هرآنچه به هستی وابستگی دارد و موجود شناخته می شود، اول و آخر دارد و محدود به شمار می آید. در اینجا باید یادآور شویم که اول بودن، غیر از اول داشتن است. چنانکه که آخر بودن نیز غیر از آخر داشتن، است. هستی صرف، هم اول است و هم آخر است و به همین دلیل که هم اول است و هم آخر، نه اول دارد و نه آخر خواهد داشت. به این ترتیب، هر موجودی از موجودات، اول و آخر دارد و محد...